Czy współczesne nauki przyrodnicze mogą inspirować filozoficzny i teologiczny namysł nad przyczynowością?
Współpraca nauk szczegółowych, filozofii i teologii w analizie relacji i zależności przyczynowych bytów we wszechświecie wydaje się słuszna i uprawniona. Okazuje się jednak, że w praktyce rodzi ona często pewne napięcia, pytania i trudności, prowadzące do alternatywnych, czy wręcz konkurencyjnych mo...
| Autor: | |
|---|---|
| Tipo de recurso: | artículo |
| Fecha de publicación: | 2018 |
| País: | España |
| Institución: | Universidad de Navarra |
| Repositorio: | Dadun. Depósito Académico Digital de la Universidad de Navarra |
| Idioma: | ruso |
| OAI Identifier: | oai:dadun.unav.edu:10171/58251 |
| Acceso en línea: | https://hdl.handle.net/10171/58251 |
| Access Level: | acceso abierto |
| Palabra clave: | analytic philosophy Aristotle Aquinas causation classical philosophy classical theism divine action hylomorphism panentheism science and theology |
| Sumario: | Współpraca nauk szczegółowych, filozofii i teologii w analizie relacji i zależności przyczynowych bytów we wszechświecie wydaje się słuszna i uprawniona. Okazuje się jednak, że w praktyce rodzi ona często pewne napięcia, pytania i trudności, prowadzące do alternatywnych, czy wręcz konkurencyjnych modeli przyczynowości oraz działania Boga w świecie. Co więcej, (1) nastawienie po-nowożytnych nauk szczegółowych na poznanie zjawisk naturalnych w celu ich przewidywania i kontroli, bez pretensji do określenia ich ostatecznej racji przyczynowej, (2) krytyka i odrzucenie pojęcia przyczynowości przez Hume’a, oraz (3) skupienie filozofów analitycznych na opisie tego, co towarzyszy zdarzeniom określanym mianem przyczynowo-skutkowych, z pominięciem próby określenia metafizycznego statusu przyczyn i skutków – wydają się uniemożliwiać interakcję i wzajemne odniesienie współczesnych nauk szczegółowych, filozofii i teologii w kwestii przyczynowości. Zasadniczym celem niniejszego artykułu jest obrona tezy o możliwym i faktycznym wpływie naukowej refleksji nad związkami przyczynowo-skutkowymi na filozoficzny i teologiczny namysł nad przyczynowością, nie tylko w średniowieczu i nowożytności, lecz także w myśli współczesnej. Zwieńczeniem przedstawienia najnowszych stanowisk w debacie na temat działania Boskiego w świecie przyrody będzie argument na rzecz aktualności modelu wypracowanego przez filozofów i teologów reprezentujących szkołę tomistyczną. |
|---|