Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)

A muiñeira está recoñecida como unha das pezas musicais que mellor representa á música galega, como símbolo identitario de Galicia. Mais este recoñecemento non é froito dunha evolución natural e desinteresada, senón dun longo proceso que ten a súa orixe no século XVII, no baile da gaita galega, e qu...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Autor: Alonso Monteagudo, Julio Carlos
Tipo de recurso: tesis doctoral
Fecha de publicación:2024
País:España
Institución:Universidad de Santiago de Compostela (USC)
Repositorio:Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostela
Idioma:gallego
OAI Identifier:oai:minerva.usc.gal:10347/33947
Acceso en línea:http://hdl.handle.net/10347/33947
Access Level:acceso abierto
Palabra clave:510105 Etnolingüística
620306 Música, musicología
id ES_cf03f25981a407f9c19a38ec00cc999e
oai_identifier_str oai:minerva.usc.gal:10347/33947
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
spelling Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)Alonso Monteagudo, Julio Carlos510105 Etnolingüística620306 Música, musicologíaA muiñeira está recoñecida como unha das pezas musicais que mellor representa á música galega, como símbolo identitario de Galicia. Mais este recoñecemento non é froito dunha evolución natural e desinteresada, senón dun longo proceso que ten a súa orixe no século XVII, no baile da gaita galega, e que se consolida definitivamente no século XIX. Esta evolución fundaméntase na transformación do ideario colectivo, que pasa dunha percepción negativa do galego, consecuencia dunha visión centralista creada desde Castela e difundida a través do teatro e os vilancicos por toda a Península Ibérica, á xeración, a finais do século XVIII e principios do XIX, dunha imaxe positiva desenvolvida de forma interna –na propia Galicia– como inversión da heterodesignación proxectada desde o exterior, e na que a música xogará un papel fundamental. Neste sentido, o asentamento das ideas románticas e a influenza do pensamento galeguista nas súas diferentes etapas derivarán nun interese polos elementos folclóricos que representan as tradicións e costumes e potenciarán a busca e selección dos compoñentes culturais que sirvan de símbolos representativos de Galicia. Partindo destes principios, o presente traballo pretende indagar na historia da muiñeira, e do seu antecedente a gaita galega, para estudar e identificar cales son os feitos e as persoas que contribuíron en maior medida ao seu desenvolvemento. A investigación realizada baséase nun amplo traballo de arquivo no que se levou a cabo un baleirado de fontes documentais do período que recolle o presente estudo, que vai desde o século XVII ata o século XIX, pois, coa chegada do século XX o proceso xa estaba perfectamente consolidado, fixándose o canon da música galega na tríade formada por alalá, muiñeira e alborada. Aínda que se achega información sobre o proceso xeral de conformación da música popular galega, o obxectivo central é a muiñeira e as numerosas variantes da mesma en Galicia. Como resultado da investigación obsérvase que a narrativa creada polas historias de Galicia publicadas a partir dos anos trinta do século XIX foi determinante para xerar un discurso de base etnicitaria – marcado fundamentalmente polas ideas celtistas do momento– que puxo á música no centro dos elementos patrimoniais considerados propios da cultura popular. Esta tese preséntase, polo tanto, como unha achega ao estudo do papel da música no seo do proceso cultural coñecido como Rexurdimento.Herrero Pérez, NievesUniversidade de Santiago de Compostela. Escola de Doutoramento Internacional (EDIUS)20242024-01-0120242024-01-01doctoral thesishttp://purl.org/coar/resource_type/c_db06info:eu-repo/semantics/doctoralThesisapplication/pdfhttp://hdl.handle.net/10347/33947reponame:Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostelainstname:Universidad de Santiago de Compostela (USC)Gallegoglgopen accesshttp://purl.org/coar/access_right/c_abf2Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internacionalhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/info:eu-repo/semantics/openAccessoai:minerva.usc.gal:10347/339472026-06-15T12:47:27Z
dc.title.none.fl_str_mv Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
title Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
spellingShingle Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
Alonso Monteagudo, Julio Carlos
510105 Etnolingüística
620306 Música, musicología
title_short Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
title_full Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
title_fullStr Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
title_full_unstemmed Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
title_sort Música e identidade galega. Do baile da gaita á muiñeira (S. XVII-XIX)
dc.creator.none.fl_str_mv Alonso Monteagudo, Julio Carlos
author Alonso Monteagudo, Julio Carlos
author_facet Alonso Monteagudo, Julio Carlos
author_role author
dc.contributor.none.fl_str_mv Herrero Pérez, Nieves
Universidade de Santiago de Compostela. Escola de Doutoramento Internacional (EDIUS)
dc.subject.none.fl_str_mv 510105 Etnolingüística
620306 Música, musicología
topic 510105 Etnolingüística
620306 Música, musicología
description A muiñeira está recoñecida como unha das pezas musicais que mellor representa á música galega, como símbolo identitario de Galicia. Mais este recoñecemento non é froito dunha evolución natural e desinteresada, senón dun longo proceso que ten a súa orixe no século XVII, no baile da gaita galega, e que se consolida definitivamente no século XIX. Esta evolución fundaméntase na transformación do ideario colectivo, que pasa dunha percepción negativa do galego, consecuencia dunha visión centralista creada desde Castela e difundida a través do teatro e os vilancicos por toda a Península Ibérica, á xeración, a finais do século XVIII e principios do XIX, dunha imaxe positiva desenvolvida de forma interna –na propia Galicia– como inversión da heterodesignación proxectada desde o exterior, e na que a música xogará un papel fundamental. Neste sentido, o asentamento das ideas románticas e a influenza do pensamento galeguista nas súas diferentes etapas derivarán nun interese polos elementos folclóricos que representan as tradicións e costumes e potenciarán a busca e selección dos compoñentes culturais que sirvan de símbolos representativos de Galicia. Partindo destes principios, o presente traballo pretende indagar na historia da muiñeira, e do seu antecedente a gaita galega, para estudar e identificar cales son os feitos e as persoas que contribuíron en maior medida ao seu desenvolvemento. A investigación realizada baséase nun amplo traballo de arquivo no que se levou a cabo un baleirado de fontes documentais do período que recolle o presente estudo, que vai desde o século XVII ata o século XIX, pois, coa chegada do século XX o proceso xa estaba perfectamente consolidado, fixándose o canon da música galega na tríade formada por alalá, muiñeira e alborada. Aínda que se achega información sobre o proceso xeral de conformación da música popular galega, o obxectivo central é a muiñeira e as numerosas variantes da mesma en Galicia. Como resultado da investigación obsérvase que a narrativa creada polas historias de Galicia publicadas a partir dos anos trinta do século XIX foi determinante para xerar un discurso de base etnicitaria – marcado fundamentalmente polas ideas celtistas do momento– que puxo á música no centro dos elementos patrimoniais considerados propios da cultura popular. Esta tese preséntase, polo tanto, como unha achega ao estudo do papel da música no seo do proceso cultural coñecido como Rexurdimento.
publishDate 2024
dc.date.none.fl_str_mv 2024
2024-01-01
2024
2024-01-01
dc.type.none.fl_str_mv doctoral thesis
http://purl.org/coar/resource_type/c_db06
dc.type.openaire.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/doctoralThesis
format doctoralThesis
dc.identifier.none.fl_str_mv http://hdl.handle.net/10347/33947
url http://hdl.handle.net/10347/33947
dc.language.none.fl_str_mv Gallego
glg
language_invalid_str_mv Gallego
language glg
dc.rights.none.fl_str_mv open access
http://purl.org/coar/access_right/c_abf2
Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internacional
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
dc.rights.openaire.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
rights_invalid_str_mv open access
http://purl.org/coar/access_right/c_abf2
Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internacional
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostela
instname:Universidad de Santiago de Compostela (USC)
instname_str Universidad de Santiago de Compostela (USC)
reponame_str Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostela
collection Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostela
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869420043904745472
score 15,812429

Similares en LA Referencia