Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa

Lan honen helburua Garaziko euskararen bariazio diatopikoa aztertzea da. Ibar honetako euskararen kokapen geolinguistikoaren berri ematen duen ahalik eta ezaugarririk gehienak zerrendatzen saiatu gara, beraz. Hizkera jakin baten izaeraren berri jakiteko edota hizkera hori dia-lekto jakin batean sail...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Autores: Artzelus Muxika, Alexander, Castro Arrazola, Varun de
Tipo de recurso: artículo
Estado:Versión publicada
Fecha de publicación:2024
País:España
Institución:Universidad Pública de Navarra
Repositorio:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
OAI Identifier:oai:academica-e.unavarra.es:2454/53804
Acceso en línea:https://hdl.handle.net/2454/53804
Access Level:acceso abierto
Palabra clave:Garazi
Aldakortasun diatopikoa
Dialektologia
Diatopic variation
Dialectology
id ES_cd1461fb2ac3a25397c6dc97a2bd224e
oai_identifier_str oai:academica-e.unavarra.es:2454/53804
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
spelling Garaziko euskararen egitura geolinguistikoaThe geolinguistic structure of Basque of GaraziArtzelus Muxika, AlexanderCastro Arrazola, Varun deGaraziAldakortasun diatopikoaDialektologiaGaraziDiatopic variationDialectologyLan honen helburua Garaziko euskararen bariazio diatopikoa aztertzea da. Ibar honetako euskararen kokapen geolinguistikoaren berri ematen duen ahalik eta ezaugarririk gehienak zerrendatzen saiatu gara, beraz. Hizkera jakin baten izaeraren berri jakiteko edota hizkera hori dia-lekto jakin batean sailkatzeko ezaugarri guztiek pisu bera ez dutela jabeturik, bakoitzaren eremua zedarritu dugu, ibarreko mintzoan eraginik handiena zein eremuk duen jakin ahal izateko. Horrez gain, berrikuntzak edota arkaismoak diren zehazten saiatu gara, eta berrikuntzak izatekotan, positi-boak eta sistematikoak diren. Zeregin horretarako, Garaziko oinarri dialektala lortu nahi izan dugu. Hortaz, adinekoen min-tzoan oinarritu gara, batez ere. Hori lortzeko, duela hiruzpalau urte egindako grabaketak hartu di-tugu aintzat, batez ere. Garaziko mintzoak aski izaera orokorra duela ondorioztatu ahal izan dugu: berrikuntza positibo eta sistematikorik gehienak Euskal Herriko ekialde zabalarekin partekatzen dituela ikusi dugu; hots, Nafarroa Garaiko ekialdearekin eta Iparraldearekin. Iparralde osoa —Lapurdiko hego-mendebaldea eta Pirinioetako ibar nafarrak gorabehera— hartzen dutenen kopurua ere hazia da. Azkenik, badira eremu murritzagoko beste berrikuntza batzuk, baita Garazi eta ondoko ibarren batera baino iristen ez direnak ere.The goal of this work is to measure the diatopic variation of the Basque spoken in the Garazi Valley. As such, we sought to analyse all the linguistic features that determine the geolinguistic position of this variety. As all the features do not have the same importance when it comes to classifying a variety into one dialect, we delimited the geographic span of each one, in order to see which area has the biggest influence on the Basque spoken in this valley. In ad-dition, we tried to establish whether the features are archaisms or innovations, and in the latter case, if they are positive and systematic. For this purpose, we worked with the base dialect of this valley, grounding our research on the variety spoken by the elderly people. The main empirical basis is that of field recordings con-ducted by the first author during the period 2019-2020. We concluded that the Basque variety of Garazi is quite general: most of the positive and sys-tematic innovations are also used in the Greater Eastern Basque Country, that is to say, in East-ern Upper Navarre and the Northern Basque Country. Many features are also used in the whole Northern Basque Country, sometimes with the exception of the South-West of Labourd and the Pyrenean valleys of Upper Navarre. Finally, there are some innovations that cover a narrower area. For example, some are only used in Garazi and a bordering valley.Ikerlan honek egitasmo baten laguntza bildu du: «Monumenta linguae vasconum (VI). Avances en cronología de la historia y la prehistoria de la lengua vasca», MEC: PID2020-118445GB-I00.Diputación Foral de GuipuzcoaCiencias humanas y de la educaciónGiza eta Hezkuntza Zientziak2024info:eu-repo/semantics/articleinfo:eu-repo/semantics/publishedVersionapplication/pdfhttps://hdl.handle.net/2454/53804reponame:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarrainstname:Universidad Pública de NavarraEuskerainfo:eu-repo/grantAgreement/AEI/Plan Estatal de Investigación Científica y Técnica y de Innovación 2017-2020/PID2020-118445GB-I00Lan hau Creative Commons Aitortu-EzKomertziala-LanEratorririkGabe 4.0 Nazioartekoa lizentzia baten mende dago.https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/info:eu-repo/semantics/openAccessoai:academica-e.unavarra.es:2454/538042026-06-17T12:41:47Z
dc.title.none.fl_str_mv Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
The geolinguistic structure of Basque of Garazi
title Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
spellingShingle Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
Artzelus Muxika, Alexander
Garazi
Aldakortasun diatopikoa
Dialektologia
Garazi
Diatopic variation
Dialectology
title_short Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
title_full Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
title_fullStr Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
title_full_unstemmed Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
title_sort Garaziko euskararen egitura geolinguistikoa
dc.creator.none.fl_str_mv Artzelus Muxika, Alexander
Castro Arrazola, Varun de
author Artzelus Muxika, Alexander
author_facet Artzelus Muxika, Alexander
Castro Arrazola, Varun de
author_role author
author2 Castro Arrazola, Varun de
author2_role author
dc.contributor.none.fl_str_mv Ciencias humanas y de la educación
Giza eta Hezkuntza Zientziak
dc.subject.none.fl_str_mv Garazi
Aldakortasun diatopikoa
Dialektologia
Garazi
Diatopic variation
Dialectology
topic Garazi
Aldakortasun diatopikoa
Dialektologia
Garazi
Diatopic variation
Dialectology
description Lan honen helburua Garaziko euskararen bariazio diatopikoa aztertzea da. Ibar honetako euskararen kokapen geolinguistikoaren berri ematen duen ahalik eta ezaugarririk gehienak zerrendatzen saiatu gara, beraz. Hizkera jakin baten izaeraren berri jakiteko edota hizkera hori dia-lekto jakin batean sailkatzeko ezaugarri guztiek pisu bera ez dutela jabeturik, bakoitzaren eremua zedarritu dugu, ibarreko mintzoan eraginik handiena zein eremuk duen jakin ahal izateko. Horrez gain, berrikuntzak edota arkaismoak diren zehazten saiatu gara, eta berrikuntzak izatekotan, positi-boak eta sistematikoak diren. Zeregin horretarako, Garaziko oinarri dialektala lortu nahi izan dugu. Hortaz, adinekoen min-tzoan oinarritu gara, batez ere. Hori lortzeko, duela hiruzpalau urte egindako grabaketak hartu di-tugu aintzat, batez ere. Garaziko mintzoak aski izaera orokorra duela ondorioztatu ahal izan dugu: berrikuntza positibo eta sistematikorik gehienak Euskal Herriko ekialde zabalarekin partekatzen dituela ikusi dugu; hots, Nafarroa Garaiko ekialdearekin eta Iparraldearekin. Iparralde osoa —Lapurdiko hego-mendebaldea eta Pirinioetako ibar nafarrak gorabehera— hartzen dutenen kopurua ere hazia da. Azkenik, badira eremu murritzagoko beste berrikuntza batzuk, baita Garazi eta ondoko ibarren batera baino iristen ez direnak ere.
publishDate 2024
dc.date.none.fl_str_mv 2024
dc.type.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/article
info:eu-repo/semantics/publishedVersion
format article
status_str publishedVersion
dc.identifier.none.fl_str_mv https://hdl.handle.net/2454/53804
url https://hdl.handle.net/2454/53804
dc.language.none.fl_str_mv Euskera
language_invalid_str_mv Euskera
dc.relation.none.fl_str_mv info:eu-repo/grantAgreement/AEI/Plan Estatal de Investigación Científica y Técnica y de Innovación 2017-2020/PID2020-118445GB-I00
dc.rights.none.fl_str_mv https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
info:eu-repo/semantics/openAccess
rights_invalid_str_mv https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.publisher.none.fl_str_mv Diputación Foral de Guipuzcoa
publisher.none.fl_str_mv Diputación Foral de Guipuzcoa
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
instname:Universidad Pública de Navarra
instname_str Universidad Pública de Navarra
reponame_str Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
collection Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869419777921908736
score 15,811543

Similares en LA Referencia