Bedload response to dam removal: Results from a 6-year particle tracking survey in the Leitzaran River (Basque Country)
As presas, azudes e outras barreiras transversais nos ríos interrompen a continuidade sedimentaria e reducen o achegue de sedimentos augas abaixo. Neste sentido, a eliminación de presas é unha medida de restauración fluvial cada vez máis empregada para recuperar a conectividade lonxitudinal dos sedi...
| Autores: | , , , , , , |
|---|---|
| Formato: | artículo |
| Fecha de publicación: | 2024 |
| País: | España |
| Recursos: | Universidad de Santiago de Compostela (USC) |
| Repositorio: | Minerva. Repositorio Institucional de la Universidad de Santiago de Compostela |
| Idioma: | inglés |
| OAI Identifier: | oai:minerva.usc.gal:10347/45092 |
| Acesso em linha: | https://hdl.handle.net/10347/45092 |
| Access Level: | acceso abierto |
| Palavra-chave: | Bedload transport Sediment connectivity RFID tracking River restoration Gravel-bed river 250507 Geografía física 250607 Geomorfología |
| Resumo: | As presas, azudes e outras barreiras transversais nos ríos interrompen a continuidade sedimentaria e reducen o achegue de sedimentos augas abaixo. Neste sentido, a eliminación de presas é unha medida de restauración fluvial cada vez máis empregada para recuperar a conectividade lonxitudinal dos sedimentos, entre outros moitos procesos fluviais. Neste traballo preséntase un seguimento de seis anos (de 2016 a 2022) do transporte de carga de fondo antes, durante e despois da eliminación da presa de Olloki, de 7 metros de altura, no río Leitzaran (País Vasco). O proceso de eliminación iniciouse en 2018 coa retirada dos 3 m superiores e completouse en 2019 coa eliminación dos 4 m restantes da presa. Para monitorizar o transporte de carga de fondo, sementáronse cantos marcados con RFID en tres tramos: un tramo de control non afectado pola presa, un tramo inmediatamente augas arriba da presa e un tramo augas abaixo da mesma. Implantáronse 300 cantos marcados cada ano (100 por tramo), o que supón un total de 1.800 trazadores. Durante un ano hidrolóxico especialmente activo tras a eliminación completa da presa, rexistrouse unha mobilización e desprazamento significativos dos cantos trazadores, con distancias máximas de transporte de aproximadamente 8,8 km para os trazadores sementados augas arriba da presa de Olloki, chegando algunhas partículas marcadas mesmo a atravesar un azude situado augas abaixo. Así mesmo, observáronse cambios na progresión dos cantos marcados nos tramos afectados pola presa (augas arriba e augas abaixo) tras a súa eliminación, cunha dispersión máis rápida e a maiores distancias dos sedimentos unha vez retirada a presa. Ademais, nestes tramos estimáronse volumes de carga de fondo mobilizada maiores nos tres anos posteriores á eliminación que nos anos previos, especialmente no tramo augas arriba. Neste sentido, a relación entre a carga de fondo e a enerxía acumulada suxire que, unha vez completada a eliminación da presa, foi necesaria menos enerxía no tramo augas arriba para mobilizar a carga de fondo. Pola contra, no tramo de control non se observaron cambios significativos antes e despois da eliminación da presa; este tramo amosou unicamente un incremento da mobilización de sedimentos durante o último ano hidrolóxico, que foi o máis activo desde o punto de vista hidrolóxico de todo o período de seguimento. En resumo, as observacións obtidas a partir dos trazadores documentan que as distancias de transporte e os volumes de sedimentos mobilizados increméntanse de forma considerable coa eliminación da presa, especialmente unha vez que esta foi retirada por completo. |
|---|