Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study

Pituitary adenoma; Surgical specialization; Transsphenoidal surgery

Detalles Bibliográficos
Autores: PAJA FANO, Miguel, Soto-Moreno, Alfonso, Hanzu, Felicia Alexandra, Guerrero-Pérez, Fernando, Moure, Dolores, Cámara, Rosa, Biagetti, Betina
Tipo de recurso: artículo
Estado:Versión publicada
Fecha de publicación:2025
País:España
Institución:Varias* (Consorci de Biblioteques Universitáries de Catalunya, Centre de Serveis Científics i Acadèmics de Catalunya)
Repositorio:Recercat. Dipósit de la Recerca de Catalunya
OAI Identifier:oai:recercat.cat:11351/12977
Acceso en línea:http://hdl.handle.net/11351/12977
Access Level:acceso abierto
Palabra clave:Avaluació de resultats (Assistència sanitària)
Adenoma
Hipòfisi - Tumors - Cirurgia - Complicacions
ANALYTICAL, DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC TECHNIQUES, AND EQUIPMENT::Diagnosis::Prognosis::Treatment Outcome
DISEASES::Pathological Conditions, Signs and Symptoms::Pathologic Processes::Postoperative Complications
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Histologic Type::Neoplasms, Glandular and Epithelial::Adenoma
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Site::Endocrine Gland Neoplasms::Pituitary Neoplasms
TÉCNICAS Y EQUIPOS ANALÍTICOS, DIAGNÓSTICOS Y TERAPÉUTICOS::diagnóstico::pronóstico::resultado del tratamiento
ENFERMEDADES::afecciones patológicas, signos y síntomas::procesos patológicos::complicaciones posoperatorias
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por tipo histológico::neoplasias glandulares y epiteliales::adenoma
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por localización::neoplasias de las glándulas endocrinas::neoplasias hipofisarias
id ES_c8a4322ffc55d7be8489d63ffe9c0505
oai_identifier_str oai:recercat.cat:11351/12977
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
dc.title.none.fl_str_mv Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
title Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
spellingShingle Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
PAJA FANO, Miguel
Avaluació de resultats (Assistència sanitària)
Adenoma
Hipòfisi - Tumors - Cirurgia - Complicacions
ANALYTICAL, DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC TECHNIQUES, AND EQUIPMENT::Diagnosis::Prognosis::Treatment Outcome
DISEASES::Pathological Conditions, Signs and Symptoms::Pathologic Processes::Postoperative Complications
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Histologic Type::Neoplasms, Glandular and Epithelial::Adenoma
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Site::Endocrine Gland Neoplasms::Pituitary Neoplasms
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
TÉCNICAS Y EQUIPOS ANALÍTICOS, DIAGNÓSTICOS Y TERAPÉUTICOS::diagnóstico::pronóstico::resultado del tratamiento
ENFERMEDADES::afecciones patológicas, signos y síntomas::procesos patológicos::complicaciones posoperatorias
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por tipo histológico::neoplasias glandulares y epiteliales::adenoma
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por localización::neoplasias de las glándulas endocrinas::neoplasias hipofisarias
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
title_short Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
title_full Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
title_fullStr Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
title_full_unstemmed Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
title_sort Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter study
dc.creator.none.fl_str_mv PAJA FANO, Miguel
Soto-Moreno, Alfonso
Hanzu, Felicia Alexandra
Guerrero-Pérez, Fernando
Moure, Dolores
Cámara, Rosa
Biagetti, Betina
author PAJA FANO, Miguel
author_facet PAJA FANO, Miguel
Soto-Moreno, Alfonso
Hanzu, Felicia Alexandra
Guerrero-Pérez, Fernando
Moure, Dolores
Cámara, Rosa
Biagetti, Betina
author_role author
author2 Soto-Moreno, Alfonso
Hanzu, Felicia Alexandra
Guerrero-Pérez, Fernando
Moure, Dolores
Cámara, Rosa
Biagetti, Betina
author2_role author
author
author
author
author
author
dc.contributor.none.fl_str_mv Institut Català de la Salut
[Paja M] Departament of Endocrinology and Nutrition, Hospital Universitario de Basurto, Bilbao, Spain. Medicine Department, University of the Basque Country UPV/EHU, Bilbao, Spain. [Soto A] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Universitario Virgen del Rocío, Sevilla, Spain. [Hanzu FA] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Clinic, IDIPAS, Barcelona, Spain. [Guerrero-Pérez F] Department of Endocrinology and Nutrition, Hospital Universitari de Bellvitge, Barcelona, Spain. [Cámara R] Departament of Endocrinology and Nutrition, La Fe University Hospital, Valencia, Spain. [Moure D] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Universitario Cruces, Barakaldo, Bizkaia, Spain. [Biagetti B] Servei d’Endocrinologia i Nutrició, Vall d’Hebron Hospital Universitari, Barcelona, Spain. CIBERER U747 (ISCIII), Barcelona, Spain
Vall d'Hebron Barcelona Hospital Campus
dc.subject.none.fl_str_mv Avaluació de resultats (Assistència sanitària)
Adenoma
Hipòfisi - Tumors - Cirurgia - Complicacions
ANALYTICAL, DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC TECHNIQUES, AND EQUIPMENT::Diagnosis::Prognosis::Treatment Outcome
DISEASES::Pathological Conditions, Signs and Symptoms::Pathologic Processes::Postoperative Complications
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Histologic Type::Neoplasms, Glandular and Epithelial::Adenoma
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Site::Endocrine Gland Neoplasms::Pituitary Neoplasms
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
TÉCNICAS Y EQUIPOS ANALÍTICOS, DIAGNÓSTICOS Y TERAPÉUTICOS::diagnóstico::pronóstico::resultado del tratamiento
ENFERMEDADES::afecciones patológicas, signos y síntomas::procesos patológicos::complicaciones posoperatorias
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por tipo histológico::neoplasias glandulares y epiteliales::adenoma
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por localización::neoplasias de las glándulas endocrinas::neoplasias hipofisarias
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
topic Avaluació de resultats (Assistència sanitària)
Adenoma
Hipòfisi - Tumors - Cirurgia - Complicacions
ANALYTICAL, DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC TECHNIQUES, AND EQUIPMENT::Diagnosis::Prognosis::Treatment Outcome
DISEASES::Pathological Conditions, Signs and Symptoms::Pathologic Processes::Postoperative Complications
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Histologic Type::Neoplasms, Glandular and Epithelial::Adenoma
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
DISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Site::Endocrine Gland Neoplasms::Pituitary Neoplasms
Other subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgery
TÉCNICAS Y EQUIPOS ANALÍTICOS, DIAGNÓSTICOS Y TERAPÉUTICOS::diagnóstico::pronóstico::resultado del tratamiento
ENFERMEDADES::afecciones patológicas, signos y síntomas::procesos patológicos::complicaciones posoperatorias
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por tipo histológico::neoplasias glandulares y epiteliales::adenoma
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
ENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por localización::neoplasias de las glándulas endocrinas::neoplasias hipofisarias
Otros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugía
description Pituitary adenoma; Surgical specialization; Transsphenoidal surgery
publishDate 2025
dc.date.none.fl_str_mv 2025
2025
2025
dc.type.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/article
info:eu-repo/semantics/publishedVersion
format article
status_str publishedVersion
dc.identifier.none.fl_str_mv http://hdl.handle.net/11351/12977
http://hdl.handle.net/11351/12977
url http://hdl.handle.net/11351/12977
dc.language.none.fl_str_mv Inglés
language_invalid_str_mv Inglés
dc.relation.none.fl_str_mv Frontiers in Endocrinology;16
https://doi.org/10.3389/fendo.2025.1529418
dc.rights.none.fl_str_mv Attribution 4.0 International
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
info:eu-repo/semantics/openAccess
rights_invalid_str_mv Attribution 4.0 International
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.publisher.none.fl_str_mv Frontiers Media
publisher.none.fl_str_mv Frontiers Media
dc.source.none.fl_str_mv Scientia
reponame:Recercat. Dipósit de la Recerca de Catalunya
instname:Varias* (Consorci de Biblioteques Universitáries de Catalunya, Centre de Serveis Científics i Acadèmics de Catalunya)
instname_str Varias* (Consorci de Biblioteques Universitáries de Catalunya, Centre de Serveis Científics i Acadèmics de Catalunya)
reponame_str Recercat. Dipósit de la Recerca de Catalunya
collection Recercat. Dipósit de la Recerca de Catalunya
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869419303129841664
spelling Outcomes of transsphenoidal surgery for pituitary adenomas in Spain: a retrospective multicenter studyPAJA FANO, MiguelSoto-Moreno, AlfonsoHanzu, Felicia AlexandraGuerrero-Pérez, FernandoMoure, DoloresCámara, RosaBiagetti, BetinaAvaluació de resultats (Assistència sanitària)AdenomaHipòfisi - Tumors - Cirurgia - ComplicacionsANALYTICAL, DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC TECHNIQUES, AND EQUIPMENT::Diagnosis::Prognosis::Treatment OutcomeDISEASES::Pathological Conditions, Signs and Symptoms::Pathologic Processes::Postoperative ComplicationsDISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Histologic Type::Neoplasms, Glandular and Epithelial::AdenomaOther subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgeryDISEASES::Neoplasms::Neoplasms by Site::Endocrine Gland Neoplasms::Pituitary NeoplasmsOther subheadings::Other subheadings::Other subheadings::/surgeryTÉCNICAS Y EQUIPOS ANALÍTICOS, DIAGNÓSTICOS Y TERAPÉUTICOS::diagnóstico::pronóstico::resultado del tratamientoENFERMEDADES::afecciones patológicas, signos y síntomas::procesos patológicos::complicaciones posoperatoriasENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por tipo histológico::neoplasias glandulares y epiteliales::adenomaOtros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugíaENFERMEDADES::neoplasias::neoplasias por localización::neoplasias de las glándulas endocrinas::neoplasias hipofisariasOtros calificadores::Otros calificadores::Otros calificadores::/cirugíaPituitary adenoma; Surgical specialization; Transsphenoidal surgeryAdenoma hipofisario; Especialización quirúrgica; Cirugía transesfenoidalAdenoma hipofisari; Especialització quirúrgica; Cirurgia transesfenoïdalBackground: The outcomes of transsphenoidal surgery (TSS) for pituitary adenoma (PA) depend on many factors, including the availability of an expert team and the volume of surgeries performed. Data on the outcomes of TSS for PA are scarce in our country. TESSPAIN evaluates TSS outcomes in Spanish centers to assess the influence of surgical volume and specialized neurosurgical teams on success and complication rates. Methods: A retrospective, nationwide, study of Spanish centers performing TSS between January 2018 and December 2022. Centers were classified as high volume (HV) [n=11, defined as centers with recognized expertise in Spain or those performing more than 25 TSS/year] or non-HV. Data collection included surgical success rates, complications, and pituitary adenoma resectability (R-PA). Additional analyses evaluated the impact of dedicated neurosurgical teams (DNT) within HV centers. Results: A total of 2815 TSS from 29 Spanish centers were included (1421 NSPA, 436 GH-secreting, 323 Cushing’s disease, 127 PRL-secreting and 25 TSH-secreting PA). The overall success rate was 50.5%, 76.8% for R-PA. HV centers had a higher overall success rate (53.1 vs. 47.7%; p=0.03). Better TSS outcomes for NSPA accounted for this difference. The overall TSS complication rate was 22.1%, which was higher for NSPA than for SPA (25.0 vs. 17.7%). The overall complication rate of TSS for PA was significantly higher in non-HV centers than in HV centers (24 vs 20.4.0; p <0.01). Centers with a DNT showed a trend to higher success rate in R-PA, while having a lower overall incidence of complications in TSS for PA than HV centers without a DNT (18.5 vs. 23.0; p=0.058), mainly reducing the rate of permanent ADH deficiency in all TSS for PA (2.7 vs. 8.4%; p<0.001). Conclusion: Higher surgical volume and DNT are associated with improved TSS outcomes for PA in Spain. Our results support the recommendation of concentration of pituitary surgery in a reduced number of centers of expertise in our country in order to improve the success rate and reduce complications, mainly postoperative ADH deficiency.The author(s) declare financial support was received for the research, authorship, and/or publication of this article. Publication fees were supported by the Spanish Society of Endocrinology and Nutrition.Frontiers MediaInstitut Català de la Salut[Paja M] Departament of Endocrinology and Nutrition, Hospital Universitario de Basurto, Bilbao, Spain. Medicine Department, University of the Basque Country UPV/EHU, Bilbao, Spain. [Soto A] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Universitario Virgen del Rocío, Sevilla, Spain. [Hanzu FA] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Clinic, IDIPAS, Barcelona, Spain. [Guerrero-Pérez F] Department of Endocrinology and Nutrition, Hospital Universitari de Bellvitge, Barcelona, Spain. [Cámara R] Departament of Endocrinology and Nutrition, La Fe University Hospital, Valencia, Spain. [Moure D] Endocrinology and Nutrition Department, Hospital Universitario Cruces, Barakaldo, Bizkaia, Spain. [Biagetti B] Servei d’Endocrinologia i Nutrició, Vall d’Hebron Hospital Universitari, Barcelona, Spain. CIBERER U747 (ISCIII), Barcelona, SpainVall d'Hebron Barcelona Hospital Campus202520252025info:eu-repo/semantics/articleinfo:eu-repo/semantics/publishedVersionapplication/pdfhttp://hdl.handle.net/11351/12977http://hdl.handle.net/11351/12977Scientiareponame:Recercat. Dipósit de la Recerca de Catalunyainstname:Varias* (Consorci de Biblioteques Universitáries de Catalunya, Centre de Serveis Científics i Acadèmics de Catalunya)InglésFrontiers in Endocrinology;16https://doi.org/10.3389/fendo.2025.1529418Attribution 4.0 Internationalhttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/info:eu-repo/semantics/openAccessoai:recercat.cat:11351/129772026-05-29T05:05:01Z
score 15,81155