Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko

Cheminformatics is part of theoretical chemistry and consists of the use of computer techniques in pharmaceutical chemical science problems. This work presents the possible application of the IFPTIA methodology (Information Fusion + Perturbation Theory + Machine Learning) in the field of medical che...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Autores: Llona, Leire, Ibañez, Ane, González Díaz, Humberto, Bediaga Bañeres, Harbil, Arrasate Gil, Sonia
Tipo de recurso: artículo
Fecha de publicación:2025
País:España
Institución:Universidad del País Vasco
Repositorio:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
OAI Identifier:oai:addi.ehu.eus:10810/74635
Acceso en línea:http://hdl.handle.net/10810/74635
Access Level:acceso abierto
id ES_83a40c52ef43abb8fb95c687d439ffd2
oai_identifier_str oai:addi.ehu.eus:10810/74635
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
dc.title.none.fl_str_mv Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
title Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
spellingShingle Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
Llona, Leire
title_short Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
title_full Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
title_fullStr Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
title_full_unstemmed Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
title_sort Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzeko
dc.creator.none.fl_str_mv Llona, Leire
Ibañez, Ane
González Díaz, Humberto
Bediaga Bañeres, Harbil
Arrasate Gil, Sonia
author Llona, Leire
author_facet Llona, Leire
Ibañez, Ane
González Díaz, Humberto
Bediaga Bañeres, Harbil
Arrasate Gil, Sonia
author_role author
author2 Ibañez, Ane
González Díaz, Humberto
Bediaga Bañeres, Harbil
Arrasate Gil, Sonia
author2_role author
author
author
author
description Cheminformatics is part of theoretical chemistry and consists of the use of computer techniques in pharmaceutical chemical science problems. This work presents the possible application of the IFPTIA methodology (Information Fusion + Perturbation Theory + Machine Learning) in the field of medical chemistry. Specifically, Alzheimer's, Parkinson's, Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS), Friedreich ataxia and Huntington degenerative neurological diseases have been studied. In the predictive model, the sequences of proteins that may be related to them and the Protein Interaction Network (PES) of the different regions of the brain (entorrinal cortex (CR), hippocampus (HIP), central temple curve (CEP), rear cortex (CSC), upper forehead curve (BB) and visual cortex (CB) have been considered. The statistical parameters of the model obtained have been good; Sn (%) = 77.76, Sp (%) = 72.69 and Ac (%) = 73.83 for training; and Sp (%) = 72.66, Sn (%) = 77.95 and Ac (%) = 73.84 for validation. These diseases are incurable and from the moment the symptoms appear, the patients are weakened until the neurons in the brain die. Among the usual problems that this entails are problems of poor movement and brain functioning. In this sense, cheminformatic models can be a very useful technique in the development of new drugs, in efforts to reduce animals for testing and, in general, to avoid resources. They can predict the probability that a compound may or may not be active in degenerative neurological diseases. These models have therefore been shown to be very useful tools for understanding the mechanisms behind these diseases, and this has led to the opening of promising therapeutic pathways.; Kimioinformatika kimika teorikoaren atal bat da, zientzia kimiko-farmazeutikoetako arazoetan teknika informatikoak erabiltzean datzana. Lan honetan, IFPTIA (Informazioa Fusionatzea+Perturbazio Teoria+Ikasketa Automatikoa) metodologiak kimika medikoaren esparruan izan dezakeen aplikazioa aurkeztu dugu. Zehazki, alzheimerra, parkinsona, alboko esklerosi amiotrofikoa (AEA), Friedreichen ataxia eta Huntingtonen endekapenezko gaixotasun neurologikoak aztertu ditugu. Eraiki dugun eredu kimioinformatikoan, kontuan hartu ditugu gaixotasun horiekin erlazioa izan dezaketen proteinen sekuentziak eta garuneko zenbait eskualdetako (kortex entorrinala -KE-, hipokanpoa -HIP-, erdiko lokiko bihurgunea -ELB-, atzeko zingulu-kortexa -AZK-, goi-bekokiko bihurgunea -GBB- eta kortex bisuala -KB-) proteinen elkarrekintza-sarea (PES). Lortu dugun eredurik egokiena diskriminatzaile lineala izanik, doitasun-metrikak onak izan dira; Sn(%)=77,76, Sp(%)=72,69 eta Ac(%)=73,83 entrenamendurako, eta Sp(%)=72,66, Sn(%)=77,95 eta Ac(%)=73,84 balioen berrespenerako. Gaixotasun horiek sendaezinak dira, eta, sintomak agertzen diren momentutik aurrera, gaixoak ahulduz doaz, garuneko neuronak hiltzen diren arte. Horrek dakartzan arazo ohikoetako batzuk mugimendu eta garun-funtzionamendu okerrak dira. Alde horretatik, eredu kimioinformatikoak teknika guztiz erabilgarriak izan daitezke farmako berriak garatzeko, entseguetan animalia gutxiago erabiltzeko eta, oro har, baliabideak saihesteko ahaleginetan. Konposatu batek endekapenezko gaixotasun neurologikoetan aktiboa izateko edo ez izateko daukan probabilitatea iragar dezake ereduak. Beraz, frogatu dugu gaixotasun horien atzean dauden mekanismoak ulertzeko erreminta oso
publishDate 2025
dc.date.none.fl_str_mv 2025
2025
2025
dc.type.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/article
format article
dc.identifier.none.fl_str_mv http://hdl.handle.net/10810/74635
url http://hdl.handle.net/10810/74635
dc.language.none.fl_str_mv Euskera
language_invalid_str_mv Euskera
dc.relation.none.fl_str_mv https://doi.org/10.1387/ekaia.26335
dc.rights.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
© 2025 UPV/EHU Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International
eu_rights_str_mv openAccess
rights_invalid_str_mv http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/
© 2025 UPV/EHU Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.publisher.none.fl_str_mv Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua
publisher.none.fl_str_mv Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
instname:Universidad del País Vasco
instname_str Universidad del País Vasco
reponame_str Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
collection Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869412150532898816
spelling Adimen Artifiziala. PTIA eredu kimioinformatikoa endekapenezko gaixotasun neurologikoen kontrako botikak aurkitzekoLlona, LeireIbañez, AneGonzález Díaz, HumbertoBediaga Bañeres, HarbilArrasate Gil, SoniaCheminformatics is part of theoretical chemistry and consists of the use of computer techniques in pharmaceutical chemical science problems. This work presents the possible application of the IFPTIA methodology (Information Fusion + Perturbation Theory + Machine Learning) in the field of medical chemistry. Specifically, Alzheimer's, Parkinson's, Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS), Friedreich ataxia and Huntington degenerative neurological diseases have been studied. In the predictive model, the sequences of proteins that may be related to them and the Protein Interaction Network (PES) of the different regions of the brain (entorrinal cortex (CR), hippocampus (HIP), central temple curve (CEP), rear cortex (CSC), upper forehead curve (BB) and visual cortex (CB) have been considered. The statistical parameters of the model obtained have been good; Sn (%) = 77.76, Sp (%) = 72.69 and Ac (%) = 73.83 for training; and Sp (%) = 72.66, Sn (%) = 77.95 and Ac (%) = 73.84 for validation. These diseases are incurable and from the moment the symptoms appear, the patients are weakened until the neurons in the brain die. Among the usual problems that this entails are problems of poor movement and brain functioning. In this sense, cheminformatic models can be a very useful technique in the development of new drugs, in efforts to reduce animals for testing and, in general, to avoid resources. They can predict the probability that a compound may or may not be active in degenerative neurological diseases. These models have therefore been shown to be very useful tools for understanding the mechanisms behind these diseases, and this has led to the opening of promising therapeutic pathways.; Kimioinformatika kimika teorikoaren atal bat da, zientzia kimiko-farmazeutikoetako arazoetan teknika informatikoak erabiltzean datzana. Lan honetan, IFPTIA (Informazioa Fusionatzea+Perturbazio Teoria+Ikasketa Automatikoa) metodologiak kimika medikoaren esparruan izan dezakeen aplikazioa aurkeztu dugu. Zehazki, alzheimerra, parkinsona, alboko esklerosi amiotrofikoa (AEA), Friedreichen ataxia eta Huntingtonen endekapenezko gaixotasun neurologikoak aztertu ditugu. Eraiki dugun eredu kimioinformatikoan, kontuan hartu ditugu gaixotasun horiekin erlazioa izan dezaketen proteinen sekuentziak eta garuneko zenbait eskualdetako (kortex entorrinala -KE-, hipokanpoa -HIP-, erdiko lokiko bihurgunea -ELB-, atzeko zingulu-kortexa -AZK-, goi-bekokiko bihurgunea -GBB- eta kortex bisuala -KB-) proteinen elkarrekintza-sarea (PES). Lortu dugun eredurik egokiena diskriminatzaile lineala izanik, doitasun-metrikak onak izan dira; Sn(%)=77,76, Sp(%)=72,69 eta Ac(%)=73,83 entrenamendurako, eta Sp(%)=72,66, Sn(%)=77,95 eta Ac(%)=73,84 balioen berrespenerako. Gaixotasun horiek sendaezinak dira, eta, sintomak agertzen diren momentutik aurrera, gaixoak ahulduz doaz, garuneko neuronak hiltzen diren arte. Horrek dakartzan arazo ohikoetako batzuk mugimendu eta garun-funtzionamendu okerrak dira. Alde horretatik, eredu kimioinformatikoak teknika guztiz erabilgarriak izan daitezke farmako berriak garatzeko, entseguetan animalia gutxiago erabiltzeko eta, oro har, baliabideak saihesteko ahaleginetan. Konposatu batek endekapenezko gaixotasun neurologikoetan aktiboa izateko edo ez izateko daukan probabilitatea iragar dezake ereduak. Beraz, frogatu dugu gaixotasun horien atzean dauden mekanismoak ulertzeko erreminta osoServicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua202520252025info:eu-repo/semantics/articleapplication/pdfhttp://hdl.handle.net/10810/74635reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigacióninstname:Universidad del País VascoEuskerahttps://doi.org/10.1387/ekaia.26335info:eu-repo/semantics/openAccesshttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/© 2025 UPV/EHU Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 Internationaloai:addi.ehu.eus:10810/746352026-06-18T09:23:17Z
score 15.81155

Similares en LA Referencia