Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan

Nafarroako Errege Artxibo Nagusian XVI. eta XIX. mende bitarteko milaka justizia-auzibideren dokumentazioa gordetzen da. Gaztelaniaz idatzita dago, eta eskribauek euskaldun elebakarren aitortzak gaztelaniara itzultzen zituzten idatziz paratzeko. Hala ere, beharrezkoa zenean, lekuko horien euskarazko...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Autor: Santazilia Salvador, Ekaitz
Tipo de recurso: artículo
Estado:Versión publicada
Fecha de publicación:2019
País:España
Institución:Universidad San Jorge (USJ)
Repositorio:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
OAI Identifier:oai:academica-e.unavarra.es:2454/44105
Acceso en línea:https://hdl.handle.net/2454/44105
Access Level:acceso abierto
Palabra clave:Nafarroa
Euskara arkaikoa
Justizia-auzibideak
Hizkuntzalaritza historikoa
Navarre
Archaic basque
Judicial processes
Historical linguistics
id ES_65501cb2bf4ddadb853771539b073bcd
oai_identifier_str oai:academica-e.unavarra.es:2454/44105
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
spelling Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetanSantazilia Salvador, EkaitzNafarroaEuskara arkaikoaJustizia-auzibideakHizkuntzalaritza historikoaNavarreArchaic basqueJudicial processesHistorical linguisticsNafarroako Errege Artxibo Nagusian XVI. eta XIX. mende bitarteko milaka justizia-auzibideren dokumentazioa gordetzen da. Gaztelaniaz idatzita dago, eta eskribauek euskaldun elebakarren aitortzak gaztelaniara itzultzen zituzten idatziz paratzeko. Hala ere, beharrezkoa zenean, lekuko horien euskarazko hitz gutxi batzuk bere horretan ematen zituzten eskribauek erdal itzulpenaren barnean. Lan honetan XVI. mende hondarreko auzibide zenbaitetan ageri diren euskarazko pasarte laburrak aztertu ditut. Lehenik, horrelako testuak nola eta zergatik ekoitzi ziren azaldu dut. Ondotik, dialektologiarako eta hizkuntzalaritza historikorako datu-iturri gisa duketen fidagarritasunaz eta balioaz aritu naiz. Gero, San Vicente, Arlegi, Iruñe eta Uxueko testigantzen edizioa eta azterketa egin dut. Buruenik, pasarteetan ageri diren hizkuntza-ezaugarriak zerrendatu ditut, eta lexikoia eta adizkitegia atondu.The documentation of thousands of judicial processes between the 16th and the 19th centuries is kept in the Royal and General Archive of Navarre. It is written in Spanish, and scribes translated the testimonies of Basque monolingual speakers into Spanish to record them in writing. However, when necessary, within the Spanish translation, scribes sometimes provided witnesses¿ words in Basque. In this work I have studied several short passages in Basque included in judicial processes from the end of the 16th century. Firstly, I have explained how and why such texts were produced. Afterwards, I have focused on the reliability and value those texts may have as data-sources for dialectology and historical linguistics. Then, I have edited and analysed the attestations from San Vicente, Arlegui, Pamplona and Ujue. Lastly, I have listed the linguistic features which appear in the passages, and provided a lexicon and a list of verbs.Lan honek MINECOk diruz hornitutako Monumenta Linguae Vasconum 5: Periodización y cronología ikerketa-proiektuaren sostengua du (FFI2016-76032-P). Bestalde, UPV/EHUko Euskararen Historia eta Hizkuntzalaritza Historiko-Konparatua (GIC 10/83, IT 486-10) ikerketa-talde kontsolidatuaren barnean kokatzen da, Hizkuntzalaritza Teorikoa eta Diakronikoa: Gramatika Unibertsala, Hizkuntza Indoeuropearrak eta Euskara (HiTeDi) (UFI 11/14) Prestakuntza eta Ikerketa Unitatearen baitan.Udako Euskal UnibertsitateaCiencias Humanas y de la EducaciónGiza eta Hezkuntza Zientziak2019info:eu-repo/semantics/articleinfo:eu-repo/semantics/publishedVersionapplication/pdfhttps://hdl.handle.net/2454/44105reponame:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarrainstname:Universidad San Jorge (USJ)Euskerainfo:eu-repo/grantAgreement/ES/1PE/FFI2016-76032-Pinfo:eu-repo/semantics/openAccessoai:academica-e.unavarra.es:2454/441052026-06-17T12:41:47Z
dc.title.none.fl_str_mv Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
title Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
spellingShingle Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
Santazilia Salvador, Ekaitz
Nafarroa
Euskara arkaikoa
Justizia-auzibideak
Hizkuntzalaritza historikoa
Navarre
Archaic basque
Judicial processes
Historical linguistics
title_short Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
title_full Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
title_fullStr Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
title_full_unstemmed Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
title_sort Ala ffede, bada! Euskal testu berri gehiago Nafarroako XVI. mendeko justizia-auzibideetan
dc.creator.none.fl_str_mv Santazilia Salvador, Ekaitz
author Santazilia Salvador, Ekaitz
author_facet Santazilia Salvador, Ekaitz
author_role author
dc.contributor.none.fl_str_mv Ciencias Humanas y de la Educación
Giza eta Hezkuntza Zientziak
dc.subject.none.fl_str_mv Nafarroa
Euskara arkaikoa
Justizia-auzibideak
Hizkuntzalaritza historikoa
Navarre
Archaic basque
Judicial processes
Historical linguistics
topic Nafarroa
Euskara arkaikoa
Justizia-auzibideak
Hizkuntzalaritza historikoa
Navarre
Archaic basque
Judicial processes
Historical linguistics
description Nafarroako Errege Artxibo Nagusian XVI. eta XIX. mende bitarteko milaka justizia-auzibideren dokumentazioa gordetzen da. Gaztelaniaz idatzita dago, eta eskribauek euskaldun elebakarren aitortzak gaztelaniara itzultzen zituzten idatziz paratzeko. Hala ere, beharrezkoa zenean, lekuko horien euskarazko hitz gutxi batzuk bere horretan ematen zituzten eskribauek erdal itzulpenaren barnean. Lan honetan XVI. mende hondarreko auzibide zenbaitetan ageri diren euskarazko pasarte laburrak aztertu ditut. Lehenik, horrelako testuak nola eta zergatik ekoitzi ziren azaldu dut. Ondotik, dialektologiarako eta hizkuntzalaritza historikorako datu-iturri gisa duketen fidagarritasunaz eta balioaz aritu naiz. Gero, San Vicente, Arlegi, Iruñe eta Uxueko testigantzen edizioa eta azterketa egin dut. Buruenik, pasarteetan ageri diren hizkuntza-ezaugarriak zerrendatu ditut, eta lexikoia eta adizkitegia atondu.
publishDate 2019
dc.date.none.fl_str_mv 2019
dc.type.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/article
info:eu-repo/semantics/publishedVersion
format article
status_str publishedVersion
dc.identifier.none.fl_str_mv https://hdl.handle.net/2454/44105
url https://hdl.handle.net/2454/44105
dc.language.none.fl_str_mv Euskera
language_invalid_str_mv Euskera
dc.relation.none.fl_str_mv info:eu-repo/grantAgreement/ES/1PE/FFI2016-76032-P
dc.rights.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.publisher.none.fl_str_mv Udako Euskal Unibertsitatea
publisher.none.fl_str_mv Udako Euskal Unibertsitatea
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
instname:Universidad San Jorge (USJ)
instname_str Universidad San Jorge (USJ)
reponame_str Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
collection Academica-e. Repositorio Institucional de la Universidad Pública de Navarra
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869409733231771648
score 15,812429

Similares en LA Referencia