1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak

Artikulu honetan, euskalariek "1619ko Tolosako paskinak" izenburuarekin ezagutu dituzten bertsoen testua bere testuinguruan kokatzeko asmoarekin, bertso horiek bildu zituen proze-suko dokumentu guztiak aztertu ditugu, eta argitu dugu Adarrac emaiten dira Miraballesen... has-ten diren euska...

Descripción completa

Detalles Bibliográficos
Autor: Bilbao Telletxea, Gidor
Tipo de recurso: artículo
Fecha de publicación:2023
País:España
Institución:Universidad del País Vasco
Repositorio:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
OAI Identifier:oai:addi.ehu.eus:10810/72491
Acceso en línea:http://hdl.handle.net/10810/72491
Access Level:acceso abierto
id ES_2b919e4f481dbb0def5e7ca1f7d07110
oai_identifier_str oai:addi.ehu.eus:10810/72491
network_acronym_str ES
network_name_str España
repository_id_str
spelling 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriakBilbao Telletxea, GidorArtikulu honetan, euskalariek "1619ko Tolosako paskinak" izenburuarekin ezagutu dituzten bertsoen testua bere testuinguruan kokatzeko asmoarekin, bertso horiek bildu zituen proze-suko dokumentu guztiak aztertu ditugu, eta argitu dugu Adarrac emaiten dira Miraballesen... has-ten diren euskarazko bertso iraingarriak ez direla Tolosan agerturiko paskinetakoak (zeinak gaztela-niaz idatziak baitziren), baizik eta, gaztelaniazko paskin horien autorearen bila ari zirelarik, Joan Olaondo Elduaingo apaizaren etxean aurkituak, beste hainbat dokumenturekin batera. Elduaingo apaiz-etxearen miaketan bilduriko dokumentu guztiak argitaratu ditugu, eta ahalegin berezia egin dugu euskarazko bertso iraingarrien testua finkatzeko. Euskarazko bertsoen egilea nor izan zen ar-gitzen saiatu gara baina ez dugu ondorio eztabaidaezinik atera: Joan Otazu Leaburuko apaiza zen prozesuan akusatu nagusia, baina prozesuko komisarioaren aginduz euskarazko bertsoen letrakera aztertu zuten adituek Pedro Olazabal Mendigibel Lizartzako apaiza eta Domingo Katategi Tolosako bizilaguna aipatu zituzten. Bestalde, erakutsi dugu Tolosaldean, x v i i. mendearen hasieran, euska-razko eta gaztelaniazko bertsoak erabiltzen zirela bizilagunen arteko liskarretan, hala idatziak nola bat-batekoak.; With the aim of contextualizing the text of the verses that bascologists have known under the title of "Lampoons of Tolosa of 1619", we have analyzed all the documents of the pro-cess in which they were collected, and have clarified that the offensive verses in Basque that be-gin Adarrac emaiten dira Miraballesen... are not part of the lampoons that appeared in Tolosa (which were written in Spanish), but were found in the house of Joan Olaondo, priest of Elduain, along with many other documents, in one of the searches for the author of the lampoons of To-losa. We have published all the documents collected in the search of the curial house of Elduain and we have made a special effort to fix the text of the offensive verses in Basque. We have tried to clarify who was the author of the verses in Basque, but we have not reached any definitive con-clusion: the priest of Leaburu Joan Otazu was the main accused in the process, but the experts who analyzed the handwriting of the verses in Basque cited the priest of Lizartza Pedro Olazabal Mendigibel and the neighbor of Tolosa Domingo Katategi. Additionally, we have shown that in Tolosaldea, at the beginning of the 17th century, the use of verses in Basque and Castilian, both written and improvised, were frequent in the confrontations between neighbors.Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua202520252023info:eu-repo/semantics/articleapplication/pdfhttp://hdl.handle.net/10810/72491reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigacióninstname:Universidad del País VascoEuskerainfo:eu-repo/semantics/openAccesshttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/© 2023 Julio Urkixo Euskal Filologia Institutu-Mintegia (UPV/EHU) Atribución-NoComercial-SinDerivadas 4.0 Internacionaloai:addi.ehu.eus:10810/724912026-06-18T09:23:17Z
dc.title.none.fl_str_mv 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
title 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
spellingShingle 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
Bilbao Telletxea, Gidor
title_short 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
title_full 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
title_fullStr 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
title_full_unstemmed 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
title_sort 1619ko Tolosako gaztelaniazko paskinak eta Elduaingo euskarazko bertso iraingarriak
dc.creator.none.fl_str_mv Bilbao Telletxea, Gidor
author Bilbao Telletxea, Gidor
author_facet Bilbao Telletxea, Gidor
author_role author
description Artikulu honetan, euskalariek "1619ko Tolosako paskinak" izenburuarekin ezagutu dituzten bertsoen testua bere testuinguruan kokatzeko asmoarekin, bertso horiek bildu zituen proze-suko dokumentu guztiak aztertu ditugu, eta argitu dugu Adarrac emaiten dira Miraballesen... has-ten diren euskarazko bertso iraingarriak ez direla Tolosan agerturiko paskinetakoak (zeinak gaztela-niaz idatziak baitziren), baizik eta, gaztelaniazko paskin horien autorearen bila ari zirelarik, Joan Olaondo Elduaingo apaizaren etxean aurkituak, beste hainbat dokumenturekin batera. Elduaingo apaiz-etxearen miaketan bilduriko dokumentu guztiak argitaratu ditugu, eta ahalegin berezia egin dugu euskarazko bertso iraingarrien testua finkatzeko. Euskarazko bertsoen egilea nor izan zen ar-gitzen saiatu gara baina ez dugu ondorio eztabaidaezinik atera: Joan Otazu Leaburuko apaiza zen prozesuan akusatu nagusia, baina prozesuko komisarioaren aginduz euskarazko bertsoen letrakera aztertu zuten adituek Pedro Olazabal Mendigibel Lizartzako apaiza eta Domingo Katategi Tolosako bizilaguna aipatu zituzten. Bestalde, erakutsi dugu Tolosaldean, x v i i. mendearen hasieran, euska-razko eta gaztelaniazko bertsoak erabiltzen zirela bizilagunen arteko liskarretan, hala idatziak nola bat-batekoak.; With the aim of contextualizing the text of the verses that bascologists have known under the title of "Lampoons of Tolosa of 1619", we have analyzed all the documents of the pro-cess in which they were collected, and have clarified that the offensive verses in Basque that be-gin Adarrac emaiten dira Miraballesen... are not part of the lampoons that appeared in Tolosa (which were written in Spanish), but were found in the house of Joan Olaondo, priest of Elduain, along with many other documents, in one of the searches for the author of the lampoons of To-losa. We have published all the documents collected in the search of the curial house of Elduain and we have made a special effort to fix the text of the offensive verses in Basque. We have tried to clarify who was the author of the verses in Basque, but we have not reached any definitive con-clusion: the priest of Leaburu Joan Otazu was the main accused in the process, but the experts who analyzed the handwriting of the verses in Basque cited the priest of Lizartza Pedro Olazabal Mendigibel and the neighbor of Tolosa Domingo Katategi. Additionally, we have shown that in Tolosaldea, at the beginning of the 17th century, the use of verses in Basque and Castilian, both written and improvised, were frequent in the confrontations between neighbors.
publishDate 2023
dc.date.none.fl_str_mv 2023
2025
2025
dc.type.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/article
format article
dc.identifier.none.fl_str_mv http://hdl.handle.net/10810/72491
url http://hdl.handle.net/10810/72491
dc.language.none.fl_str_mv Euskera
language_invalid_str_mv Euskera
dc.rights.none.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
eu_rights_str_mv openAccess
rights_invalid_str_mv http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.publisher.none.fl_str_mv Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua
publisher.none.fl_str_mv Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen Argitalpen Zerbitzua
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
instname:Universidad del País Vasco
instname_str Universidad del País Vasco
reponame_str Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
collection Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación
repository.name.fl_str_mv
repository.mail.fl_str_mv
_version_ 1869405157384519680
score 15.811543

Similares en LA Referencia