FERROS-VELHOS E UTENSÍLIOS: CONCEITOS GRAMSCIANOS NOS ESTUDOS LITERÁRIOS E CULTURAIS
Observando a importância que o conceito de subalternidade tem alcançado nos estudos literários brasileiros, indicamos a origem gramsciana do termo e sua conexão com os estudos culturais britânicos e pós-coloniais indianos, bem como sua reflexão no pensamento latino-americano. Ao considerar a posição...
| Autor: | |
|---|---|
| Tipo de recurso: | artículo |
| Estado: | Versión publicada |
| Fecha de publicación: | 2015 |
| País: | Brasil |
| Institución: | Universidade do Estado do Rio de Janeiro (UERJ) |
| Repositorio: | Matraga (Online) |
| Idioma: | portugués |
| OAI Identifier: | oai:ojs.www.e-publicacoes.uerj.br:article/19933 |
| Acceso en línea: | https://www.e-publicacoes.uerj.br/matraga/article/view/19933 |
| Access Level: | acceso abierto |
| Palabra clave: | literatura cultura Gramsci subalternidade hegemonia literature culture subalternity hegemony |
| Sumario: | Observando a importância que o conceito de subalternidade tem alcançado nos estudos literários brasileiros, indicamos a origem gramsciana do termo e sua conexão com os estudos culturais britânicos e pós-coloniais indianos, bem como sua reflexão no pensamento latino-americano. Ao considerar a posição geopolítica de Antonio Gramsci, recuperamos os conceitos de hegemonia, organização cultural, intelectual orgânico e subordinação intelectual, indicando a pertinência desse instrumental teórico para os estudos literários brasileiros. Nessa ótica, apontamos para a validade da ideia de “atualização histórica” de Darcy Ribeiro, ligando-a à constatação de Roberto Schwarz sobre a contínua interrupção de nosso pensamento crítico em prol das ondas teóricas que chegam dos centros globais. Para demonstrar a aplicabilidade da teoria gramsciana, identificamos em O mulato, de Aluísio Azevedo, um exemplo de subordinação cultural da periferia ao centro, indicando a defasagem entre o ideal progressista que dá base ao romance e a realidade à qual tal ideal serve de filtro interpretativo. |
|---|